Trang chủBài học đầu tưKinh Tế Là Gì? Nguồn Gốc Và Các Yếu Tố Tác Động...

Kinh Tế Là Gì? Nguồn Gốc Và Các Yếu Tố Tác Động Đến PTKT

Kinh tế là gì? Các mô hình phổ biến nhất hiện nay? Yếu tố nào tác động làm ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế? Hôm nay, Cafeforexvn sẽ giải đáp mọi câu hỏi, thắc mắc một cách chi tiết nhất giúp bạn

Kinh Tế Là GÌ?

Kinh tế là mối quan hệ có sự tác động qua lại lẫn nhau giữa con người với con người, nó liên quan trực tiếp đến quá trình sản xuất, kinh doanh nhằm tạo ra sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trao đổi trên thị trường.

Trên thực tế, định nghĩa về kinh tế mang hàm nghĩa vô cùng rộng. Tuy nhiên mục đích chung của kinh tế vẫn là hướng đến lợi nhuận nhằm có thể phục vụ và đáp ứng nhu cầu cá nhân của con người.

Kinh tế là mối quan hệ có sự tác động qua lại lẫn nhau giữa con người với con người
mối quan hệ có sự tác động qua lại lẫn nhau giữa con người với con người

Nguồn Gốc Của Kinh Tế

Nguồn gốc của kinh tế là gì? Vào thời cổ đại chủ yếu dựa vào canh tác nông nghiệp tự cung tự cấp. Chỉ cần ai đó tạo ra, cung cấp và phân phối hàng hóa hoặc dịch vụ thì đã có một nền kinh tế nào đó tồn tại. Đối với hầu hết mọi người việc trao đổi hàng hóa được diễn thông qua các mối quan hệ xã hội.

Nguồn gốc của kinh tế

Vào thời trung cổ, nền kinh tế đã không còn quá xa lạ, hầu hết được diễn ra trong các mối quan hệ xã hội. Vào giai đoạn cách mạng công nghiệp, đây là giai có những bước tiến lớn trong nông nghiệp sản xuất và đã có những nền ảnh hưởng sâu sắc đến xã hội. Nhìn chung, cách mạng nông nghiệp đã đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử loài người.

Vào thế kỷ 20, nền kinh tế được biết rộng rãi, sang thế kỷ 21 thì phát triển mạnh mẽ với sự phổ biến của internet. Tính cho đến thời điểm hiện nay, kinh tế được coi là một lĩnh vực quan trọng của mỗi quốc gia.

Phát Triển Kinh Tế Là Gì?

Nếu như ở trên bạn đã hiểu sơ qua về khái niệm, định nghĩa của kinh tế là gì thì phát triển kinh tế lại là sự tăng trưởng đi đôi với sự hoàn thiện cơ cấu và thể chế kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống. PTKT được biểu hiện ở một số điều sau:

  • Sự tăng trưởng của GDP, GNP theo đầu người, nghĩa là sự tăng trưởng của kinh tế phải lớn hơn mức tăng dân số. Bên cạnh đó, sự PTKT phải đi đôi với sự ổn định và vững chắc
  • Sự biến đổi cơ cấu theo chiều hướng tiến bộ sẽ được thể hiện ở tỷ trọng của ngành dịch vụ và công nghệ trong GDP sẽ tăng lên và tỷ trọng nông nghiệp sẽ giảm xuống. Đây được xem là quy luật của quá trình vận động chuyển từ nền sản xuất nhỏ sang nền sản xuất lớn và hiện đại hơn
  • Muốn phát triển thì phải đảm bảo chất lượng cuộc sống của đại bộ phận dân cư phải được cải thiện và tăng lên. Ngoài sự tăng lên theo GDP hay GNP theo đầu người mà còn phải có sự công bằng. 

Như vậy, tăng trưởng kinh tế chính là điều kiện và là tiền đề để phát triển và là động lực thúc đẩy nhanh chóng sự phát triển của kinh tế.

Phát triển kinh tế là gì?

Các Mô Hình Kinh Tế Phổ Biến Nhất Hiện Nay

Trên thực tế, kinh tế được diễn ra dưới nhiều mô hình khác nhau. Vậy mô hình kinh tế là gì? Các mô hình kinh tế phổ biến nhất hiện nay. Bạn có thể tham khảo ngay một số các mô hình sau đây: 

Mô Hình Kinh Tế Thị Trường

Về cơ bản, đây là mô hình kinh tế được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng. Tất cả các sản phẩm, dịch vụ được pháp luật thông qua đều được tự do lưu thông trên thị trường. Mô hình kinh tế này sẽ phụ thuộc vào các yếu tố cung cầu với xu hướng tự cân đối, điều tiết, giá cả, số lượng hàng hóa, dịch vụ có trên thị trường. Mặt khác, nền kinh tế này sẽ không có sự can thiệp quá sâu của Nhà nước. 

Chính vì vậy, nền kinh tế này sẽ là động lực để các doanh nghiệp đổi mới, phát triển để có thể thu về lợi nhuận cao hơn để tăng quy mô sản xuất và nguồn lực lao động. Tuy nhiên, điều này sẽ dẫn đến sự chênh lệch bất đẳng trong xã hội. Ở Việt Nam, mô hình này tuy đang được phát triển và được định hướng theo chủ nghĩa xã hội. Nhưng đây vẫn là kiểu kinh tế thị trường mới nên vẫn còn nhiều mặt hạn chế.

Mô Hình Kinh Tế Hóa Tập Trung

Khác với loại mô hình kinh tế thị trường ở trên, mô hình này sẽ chịu sự kiểm soát của cơ quan Chính phủ và Nhà nước về việc điều tiết, phân phối giá cả sản phẩm hàng hóa. dịch vụ. Do đó, mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung sẽ không chú trọng đến các yếu tố cung cầu, bởi có sự can thiệp của Nhà nước vào quá trình hoạt động kinh tế. 

Điểm nổi bật ở mô hình này, là Nhà nước có thể nhanh chóng huy động vốn và nguồn lực…cho các lĩnh vực thiết yếu khi có vấn đề nào đó xảy ra. Bên cạnh đó, nền kinh tế do Nhà nước hoạch định cũng sẽ ít xảy ra sự chênh lệch giàu nghèo hay bất đẳng trong xã hội. Tuy nhiên, mặt hạn chế lớn nhất của mô hình này là không tạo ra động lực để thúc đẩy sự phát triển. Nguyên nhân là do sự phân chia tài sản, của cải cứng nhắc, chậm thay đổi

Đầu tư là gì Các khái niệm về đầu tư

Mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung sẽ chịu sự kiểm soát của Chính phủ và Nhà nước
Mô hình kế hoạch hóa tập trung sẽ chịu sự kiểm soát của Chính phủ và Nhà nước

Mô Hình Kinh Tế Xanh

So với 2 loại mô hình kể trên, thì mô hình kinh tế xanh được ra đời nhằm mục đích cải thiện đời sống con người và giảm thiểu mối đe dọa của môi trường và sự khan hiếm của tài nguyên thiên nhiên. Mô hình kinh tế xanh thường được thể hiện ở các lĩnh vực như nông – lâm – ngư, du lịch sinh thái, tài nguyên…và các lĩnh vực đời sống khác.

Điều đặc biệt là nền kinh tế xanh này sẽ tạo ra giá trị lâu bền hướng đến chất lượng cuộc sống của con người, môi trường. Mô hình này sẽ tạo ra việc làm, đảm bảo phát triển bền vững và ngăn chặn những thảm họa thiên nhiên có thể xảy ra như sự nóng lên toàn cầu, ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường…

 

Mô hình kinh tế xanh đảm bảo phát triển kinh tế bền vững và bảo vệ môi trường
Mô hình đảm bảo phát triển bền vững và bảo vệ môi trường

Các Ngành Kinh Tế Ở Việt Nam

Theo Quyết định số 10/2007/QĐ-TT ban hành ngày 23/01/2007, các ngành lĩnh vực kinh tế ở Việt Nam sẽ có 21 nhóm ngành gồm:

  • Nhóm A: Ngành Nông – Lâm – Ngư nghiệp
  • Nhóm B: Khái mỏ, khoáng
  • Nhóm C: Ngành công nghiệp chế biến
  • Nhóm D: Ngành sản xuất, phân phối điện, khí đốt
  • Nhóm E: Hoạt động cung cấp, quản lý nước và xử lý rác thải, nước thải
  • Nhóm F: Ngành xây dựng
  • Nhóm G: Ngành sửa chữa, buôn bán, bán lẻ
  • Nhóm H: Ngành vận tải
  • Nhóm I: Ngành dịch vụ lưu trú & ăn uống
  • Nhóm J: Ngành thông tin và truyền thông
  • Nhóm K: Ngành tài chính, bảo hiểm
  • Nhóm L: Ngành Bất động sản
  • Nhóm M: Khoa học, công nghệ
  • Nhóm O: Quản lý nhà nước, an ninh quốc phòng, bảo đảm xã hội
  • Nhóm P: Ngành giáo dục, đào tạo
  • Nhóm Q: Ngành y tế
  • Nhóm R: Ngành dịch vụ vui chơi, giải trí, nghệ thuật
  • Nhóm S: Ngành dịch vụ khác
  • Nhóm T: Hoạt động làm thuê
  • Nhóm U: Hoạt động từ các tổ chức và cơ quan quốc tế

Mặt khác, hoạt động kinh tế nói chung còn được xếp vào 4 khu vực như:

  • Khu vực loại 1 (sản xuất sơ khai) gồm: Ngành Nông – Lâm – Ngư nghiệp, khai thác mỏ, khoáng
  • Khu vực 2 gồm: Công nghiệp, xây dựng
  • Khu vực 3 (khu vực dịch vụ) gồm: Du lịch, giải trí, giao thông, tài chính…
  • Khu vực 4 (khu vực tri thức) gồm: Giáo dục, thông tin, nghiên cứu phát triển

Bên cạnh đó, cũng có thể phân loại ngành kinh tế theo ngành thâm dụng tư bản, ngành thâm dụng lao động. Phân theo loại sản phẩm gồm có: ngành hóa chất, ngành thực phẩm, ngành dầu mỏ, ngành tài chính, ngành giải trí…

Các Yếu Tố Tác Động Làm Ảnh Hưởng Đến Sự Phát Triển Kinh Tế

Các yếu tố tác động ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế là gì? Dưới đây là một số các yếu tố làm ảnh hưởng đến sự phát triển của KT.

Lực Lượng Sản Xuất

Trước hết, các yếu tố thuộc lực lượng sản xuất ngoài điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên thì con người và công nghệ nắm một vai trò cực kỳ quan trọng. Ngày này, khoa học, công nghệ đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và là động lực để thúc đẩy sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Công nghệ có tiến tiến và được sử dụng đúng cách sẽ là yếu tố đầu vào để tăng năng suất lao động. Từ đó sẽ tạo ra hàng hóa, dịch vụ chất lượng cao và là yếu tố quan trọng thúc đẩy PTKT.

Con người và khoa học công nghệ giữ một vai trò cực kỳ quan trọng trong sự phát triển kinh tế
Con người và khoa học công nghệ giữ một vai trò cực kỳ quan trọng trong sự phát triển

Tuy nhiên nhân tố quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người. Con người là nhân tố sáng tạo ra khoa học, công nghệ và sử dụng nó để tạo ra của cải vật chất. Chính vì vậy, đầu tư vào con người chính là đang đầu tư vào sự PTKT. 

Quan Hệ Sản Xuất

Đối với yếu tố này, nó sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường theo 2 hướng, cụ thể như sau:

  • Thứ nhất: Nó chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế khi quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất cũng như trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
  • Thứ hai: Nó sẽ kìm hãm sự phát triển của KT khi quan hệ sản xuất không thật sự phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Trong đó, quan hệ sản xuất có phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của một bộ phận lực lượng sản xuất, nghĩa là chế độ, các hình thức sở hữu tư liệu sản xuất phải phù hợp. Các hình thức tổ chức kinh tế phải hợp lý, công bằng, kích thích sự sáng tạo của người lao động. Có như vậy thì nền KT mới phát triển mạnh mẽ được.

Suy thoái kinh tế là gì? nguyên nhân của suy thoái

Quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của các lực lượng sản xuất
Quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của các lực lượng sản xuất

Kiến Trúc Thượng Tầng

Yếu tố thuộc kiến trúc thượng tầng sẽ bao gồm chính trị, luật pháp, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật…Yếu tố này sẽ có một số tác động đến sự phát triển của kinh tế như sau:

  • Tùy thuộc vào sự khác nhau của kiến trúc thượng tầng mà mức độ tác động đến sự phát triển của kinh tế sẽ khác nhau. Ví dụ, yếu tố như tư tưởng, đạo đức, sẽ tác động gián tiếp đến sự phát triển kinh tế, còn các yếu tố như chính trị, pháp luật sẽ tác động trực tiếp tới KT
  • Kiến trúc thượng tầng cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển theo 2 hướng. Nó có có thể thúc đẩy sự PTKT nếu nó phù hợp hoặc nó sẽ kìm hãm sự phát triển của nếu nó không phù hợp với hạ tầng cơ sở. Ví dụ, nếu chính sách, pháp luật phù hợp với sự phát triển thì sẽ được thúc đẩy, còn ngược lại nó sẽ kìm hãm sự phát triển của KT.

Kết Luận

Qua đây, bài viết cũng đã giới thiệu tổng quát đến bạn về kinh tế là gì, các loại mô hình kinh tế phổ biến hiện nay cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế. Hy vọng rằng với những thông tin trên sẽ giúp bạn có thêm nhiều kiến thức về kinh tế.

Đánh giá bài viết

/ 5. Lượt đánh giá:

Nguyễn Thế Phương
Nguyễn Thế Phương
Tôi là Phương Sinh Viên của Trường Đại học Kinh tế TP.HCM. Theo học khoa Kinh doanh quốc tế , có niềm nam mê với viết sách và âm nhạc. Hi vọng các bài viết về lĩnh vực kinh tế tài chính của tôi sẽ giúp ích cho bạn
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
spot_img
LỊCH KINH TẾ
BÀI VIẾT MỚI